{"id":10058,"date":"2021-10-30T16:49:16","date_gmt":"2021-10-30T14:49:16","guid":{"rendered":"https:\/\/vived.io\/software-craftsmanship-weekly-vol-61-metaversum-facebooka-analiza\/"},"modified":"2022-09-19T13:20:05","modified_gmt":"2022-09-19T11:20:05","slug":"software-craftsmanship-weekly-vol-61-metaversum-facebooka-analiza","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/vived.io\/pl\/software-craftsmanship-weekly-vol-61-metaversum-facebooka-analiza\/","title":{"rendered":"Software Craftsmanship Weekly vol. 61 – Dialog: Analiza Metaversum Facebooka"},"content":{"rendered":"
\n
\"Mengenal<\/figure><\/div>\n\n\n

Troch\u0119 zgadzam si\u0119 tutaj ze SpidersWeb, gdzie \u0141ukasz Kotkowski napisa\u0142 artyku\u0142 o do\u015b\u0107 znamiennym tytule: \u201cSzef Facebooka w\u0142a\u015bnie pokaza\u0142 przysz\u0142o\u015b\u0107 \u015bwiata. Nikt na to nie czeka, bo nikt nie ogarnia<\/a>\u201d.  Dlatego te\u017c postanowi\u0142em przysi\u0105\u015b\u0107 i przebi\u0107 si\u0119 zar\u00f3wno przez Keynote, jak i dwa du\u017ce wywiady z Markiem Zuckerbergiem, a tak\u017ce kilka dodatkowych materia\u0142\u00f3w (wszystkie znajdziecie w \u017ar\u00f3d\u0142ach pod artyku\u0142em). Dzi\u0119ki temu zbudowa\u0142em sobie w g\u0142owie do\u015b\u0107 sp\u00f3jny obraz tego, jak\u0105 wizj\u0119 \u015bwiata ma w g\u0142owie za\u0142o\u017cyciela Facebooka. A teraz spr\u00f3buje wyt\u0142umaczy\u0107 o co w tym wszystkim chodzi. Zapnijcie pasy i zaczynamy!<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\/
Tak, now\u0105 struktur\u0119 zajuma\u0142em od stylu niekt\u00f3rych kolumnt The Verge \ud83e\udd21. Pisz\u0105c przegl\u0105dy co tydzie\u0144 te\u017c mam ochot\u0119 si\u0119 czasem pobawi\u0107.<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

No dobra, Facebook zmieni\u0142 nazw\u0119 na Meta \ud83e\udd37. O co tu si\u0119 jara\u0107?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Mo\u017ce tym, \u017ce og\u0142oszenie zmiany nazwy to ostatnie pi\u0119\u0107 minut trwaj\u0105cej p\u00f3\u0142torej godziny keynote. Wszystko przed tym bardziej przypomina odcinek Black Mirror ni\u017c cokolwiek, co obserwowa\u0107 zwykle mo\u017cna na do\u015b\u0107 ostatnio zachowawczych konferencjach Big Tech\u00f3w. W czasach, gdy coraz cz\u0119\u015bciej m\u00f3wi si\u0119 o pewnym znudzeniu technologi\u0105 i inkrementalno\u015bci\u0105 wszelkich zmian, Facebook pokaza\u0142 nam wizj\u0119 zupe\u0142nie odjechan\u0105. Zaprezentowa\u0142 sw\u00f3j w\u0142asny plan na Metaverse.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n

Meta-co?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

No w\u0142a\u015bnie, Metaverse to straszliwie pojemny termin. W zale\u017cno\u015bci od tego, kogo si\u0119 zapytasz, dostaniesz troch\u0119 inn\u0105 odpowied\u017a. Wed\u0142ug niekt\u00f3rych, mowa tutaj albo o kolejnej iteracji Internetu – jego obecnej wersji, ale zmiksowanej z AR i VR. Matthew C. Bell, inwestor Venture Capital kt\u00f3ry bardzo przyczyni\u0142 si\u0119 do popularyzacji tego terminu tworz\u0105c \u201cMetaverse Primer\u201d, okre\u015bla nowy byt jako rozwini\u0119ciu internetu mobilnego, kt\u00f3ry ze wzgl\u0119du na coraz wi\u0119ksz\u0105 stabilno\u015b\u0107 i dost\u0119pno\u015b\u0107 \u0142\u0105cza pozwala na coraz mocniejsze \u0142\u0105czenie wszystkich us\u0142ug. Przyjmuj\u0105c t\u0105 definicj\u0119, ju\u017c w tej chwili \u017cyjemy w Metaverse – po prostu z roku na rok proces \u201caugumentowania\u201d naszego \u017cycia przez technologi\u0119 b\u0119dzie si\u0119 pog\u0142\u0119bia\u0107.<\/p>\n\n\n\n

Nieco inaczej patrz\u0105 na ten \u015bwiat np. tw\u00f3rcy gier. Metaverse okre\u015bla si\u0119 np. Robloxa – przypominaj\u0105c\u0105 Minecrafta gr\u0119, gdzie ka\u017cdy gracz posiada swojego avatara, mog\u0105cego bra\u0107 udzia\u0142 w r\u00f3\u017cnych do\u015bwiadczeniach tworzonych przez innych graczy. My\u015bl\u0119, \u017ce mo\u017cna to por\u00f3wna\u0107 do sytuacji, gdy jednym konkretnym bohaterem mo\u017cna by by\u0142o gra\u0107 w World of Warcraft, Call of Duty i Assasin\u2019s Creed. Avatar gracza wchodzi w interakcje z pewnymi wirtualnymi \u015bwiatami, ale sam w sobie stanowi w stosunku do nich byt zewn\u0119trzny. Troch\u0119 jak koncerty w ramach Fortnite (CEO Epica, Tim Sweeney, te\u017c lubi okre\u015bla\u0107 swoj\u0105 gr\u0119 jako Metaverse).

Pomys\u0142 Facebooka jest wed\u0142ug mnie po\u0142\u0105czeniem tych dw\u00f3ch koncepcji. <\/p>\n\n\n\n

Czekaj, czyli to nie Mark Zuckerberg wymy\u015bli\u0142 ten termin?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A gdzie tam. Je\u015bli masz do czynienia z Science-Fiction, to podejrzewam, \u017ce powy\u017cszy wyw\u00f3d nie jest dla Ciebie czym\u015b mega nowatorskim – r\u00f3\u017cnego rodzaju podobne koncepcje przewija\u0142y si\u0119 przez popkultur\u0119 ju\u017c wcze\u015bniej. Sama nazwa Metaverse pojawi\u0142a si\u0119 za\u015b po raz pierwszy w ksi\u0105\u017cce \u201cSnow Crash\u201d<\/a> (w Polsce znanej pod tytu\u0142ami Zamie\u0107 albo \u015anie\u017cyca) autorstwa Neala Stephensona na pocz\u0105tku lat 90-tych.<\/p>\n\n\n\n

R\u00f3wnie\u017c w \u015bwiecie Big Tech\u00f3w Facebook nie by\u0142 pierwszy –  sporo wyprzedzi\u0142 go np. Microsoft, kt\u00f3ry wraz z premier\u0105 swoich HoloLenses kre\u015bli wizj\u0119 \u015bwiata, w kt\u00f3rym w zasadzie ka\u017cdy obiekt posiada swojego \u201ccyfrowego bli\u017aniaka<\/a>\u201d – komputerow\u0105 reprezentacj\u0119 fizycznych przedmiot\u00f3w. To co pokaza\u0142 nam Facebook mocno wykracza poza podej\u015bcie Microsoftu.<\/p>\n\n\n\n

Co przez to rozumiesz? <\/strong><\/p>\n\n\n\n

Markowi Zuckerbergowi do\u015b\u0107 blisko do wspomnianej ju\u017c wizji nowej edycji internetu, kt\u00f3ra okala wszystkie aspekty ludzkiego \u017cycia i wykracza poza prost\u0105 (a bior\u0105c pod uwag\u0119 do\u015bwiadczenia z roku 2020 – to ju\u017c pewnie nawet prostack\u0105) dychotomi\u0119 \u015bwiata \u201cfizycznego (w domy\u015ble prawdziwego)\u201d i \u201ccyfrowego\u201d. Pozwol\u0119 sobie tutaj zacytowa\u0107:<\/p>\n\n\n\n


…uwa\u017cam, \u017ce wyra\u017cenie \u201erzeczywisty \u015bwiat\u201d jest interesuj\u0105ce. My\u015bl\u0119, \u017ce istnieje \u015bwiat fizyczny i \u015bwiat cyfrowy, kt\u00f3re coraz cz\u0119\u015bciej nak\u0142adaj\u0105 si\u0119 na siebie i \u0142\u0105cz\u0105, ale twierdz\u0119, \u017ce coraz cz\u0119\u015bciej \u015bwiat rzeczywisty jest kombinacj\u0105 \u015bwiata cyfrowego i fizycznego oraz \u017ce \u015bwiat rzeczywisty to nie tylko \u015bwiat fizyczny. My\u015bl\u0119, \u017ce jest to interesuj\u0105cy rodzaj ramy do my\u015blenia o tych rzeczach w przysz\u0142o\u015bci.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Przy czym trzeba podkre\u015bli\u0107, \u017ce to nie jest tak, \u017ce Facebook chce stworzy\u0107 nam powy\u017cszy amalgamat samodzielnie. Organizacja jest do\u015b\u0107 sp\u00f3jna w twierdzeniu, \u017ce docelowo metaverse sk\u0142ada\u0107 si\u0119 b\u0119dzie z wielu mniejszych, ale \u015bci\u015ble ze sob\u0105 po\u0142\u0105czonych ekosystem\u00f3w. Tw\u00f3j facebookowy fragment metaverse spina\u0107 si\u0119 ma z pomoc\u0105 jakich\u015b API z metaversum googlowskim, ale tak\u017ce z metaverse Opery Krakowskiej czy Stadionu Narodowego. Ka\u017cde z metawers\u00f3w mia\u0142oby odpowiada\u0107 za inny aspekt \u017cycia – w niekt\u00f3rych by\u015bmy pracowali, w innych sp\u0119dzali wolny czas. Ca\u0142o\u015b\u0107 interoperacyjne, oparte o otwarte standardy, kt\u00f3rymi opiekuje si\u0119 konsorcjum w rodzaju W3C.<\/p>\n\n\n\n

My\u015blimy o tym w terminologii, takiej jak Internet mobilny. Nie powiedzia\u0142by\u015b, \u017ce Facebook czy Google buduj\u0105 sw\u00f3j w\u0142asny Internet i nie s\u0105dz\u0119, \u017ce w przysz\u0142o\u015bci b\u0119dzie mia\u0142o sens m\u00f3wienie, \u017ce budujemy sw\u00f3j w\u0142asny metaverse. My\u015bl\u0119, \u017ce ka\u017cdy z nas buduje inn\u0105 infrastruktur\u0119 i komponenty, kt\u00f3re, miejmy nadziej\u0119, pomog\u0105 w og\u00f3lnym zbudowaniu tego i my\u015bl\u0119, \u017ce te elementy b\u0119d\u0105 musia\u0142y ze sob\u0105 wsp\u00f3\u0142pracowa\u0107 w pewien spos\u00f3b.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Je\u017celi ta wizja wydaje si\u0119 czym\u015b totalnie odjechanym, to chc\u0119 przypomnie\u0107, \u017ce to si\u0119 ju\u017c dzisiaj nieco dzieje – wielu z nas ca\u0142y rok 2020 (i pewnie spor\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 2021) przepracowa\u0142o zdalnie, a je\u017celi w Fortnite mog\u0105 odbywa\u0107 si\u0119 koncerty gwiazd muzyki<\/a>, mo\u017ce okaza\u0107 si\u0119, \u017ce nie jeste\u015bmy znowu tak daleko od tej wizji.<\/p>\n\n\n\n

To jednak co mocno wyr\u00f3\u017cnia wizj\u0119 Facebooka, to ch\u0119\u0107 postawienia g\u0142\u00f3wnego nacisku platformy na relacje mi\u0119dzyludzkie i mo\u017cliwo\u015b\u0107 wsp\u00f3lnego \u201cdo\u015bwiadczania\u201d z lud\u017ami, kt\u00f3rzy nie s\u0105 fizycznie przy nas.<\/p>\n\n\n\n

\u017be co? Facebookowi niby zale\u017cy na ludzkich relacjach?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Wiem, \u017ce bior\u0105c pod uwag\u0119 to, jak bardzo afery Cambridge Analityka czy The Facebook Files zepsu\u0142y opinie firmie, tak trzeba przyzna\u0107, \u017ce wszystko o czym tutaj m\u00f3wimy do\u015b\u0107 dobrze wpisuje si\u0119 w strategi\u0119 Facebooka. Firma uros\u0142a przecie\u017c w\u0142a\u015bnie na tym, \u017ce stworzy\u0142a platform\u0119 w ramach kt\u00f3rej codziennie interaktuj\u0105 ze sob\u0105 (oraz brandami) ludzie z ca\u0142ego \u015bwiata. Sam Facebook zreszt\u0105 ewoluuje wraz z tym, jak technologia pozwala na coraz lepszy transfer do\u015bwiadcze\u0144 i coraz mocniej promuje formy efektywniejsze w tym procesie – z tekstu do obrazu, z obrazu do wideo. AR i VR to kolejny krok, patrz\u0105c na to w ten spos\u00f3b bardzo naturalny.

Transfer do\u015bwiadcze\u0144 to og\u00f3lnie fascynuj\u0105cy temat, kt\u00f3remu Dukaj po\u015bwi\u0119ci\u0142 w zasadzie swoj\u0105 ca\u0142\u0105 ostatni\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n\n\n\n

Jacek Dukaj?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

A co w tym dziwnego? Jego \u201cPerfekcyjna Niedoskona\u0142o\u015b\u0107\u201d to w zasadzie kolejny przyk\u0142ad metaversum w literaturze Science-Fiction. Dla nas tutaj jednak bardziej interesuj\u0105ce b\u0119dzie \u201cPo pi\u015bmie\u201d, zbi\u00f3r esej\u00f3w skupiaj\u0105cych si\u0119 na fakcie coraz bardziej drugorz\u0119dnej roli pisma w dzisiejszym \u015bwiecie. Jednym z twierdze\u0144 zawartych w ksi\u0105\u017cce jest w\u0142a\u015bnie prymat tych technologii, kt\u00f3re umo\u017cliwiaj\u0105 ludziom lepiej si\u0119 uzewn\u0119trzni\u0107 w kontaktach z innymi. A co tak naprawd\u0119 daje nam na to wi\u0119ksze mo\u017cliwo\u015bci ni\u017c VR, gdzie mo\u017cemy by\u0107 kim chcemy? Nie bez powodu avatary (w tym du\u017cy robot) by\u0142y tak wa\u017cnym aspektem konferencji.<\/p>\n\n\n\n

\"\"
Og\u00f3lnie mega inspiruj\u0105ca lektura – szalenie polecam. Jak zreszt\u0105 w zasadzie ka\u017cd\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 Dukaja.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Dobrze, ale skoro zeszli\u015bmy ponownie na literatur\u0119 Science-Fiction, to chyba znak, \u017ce nieco odp\u0142ywamy. Mamy ju\u017c chyba obraz filozofii stoj\u0105cej za tworzeniem Metaversum, ale czemu akurat Facebook?

<\/strong>Tutaj znowu przydadz\u0105 si\u0119 wspomniane wywiady z Zuckerbergiem. Je\u017celi potraktujemy powstanie Metaverse jako nieunikniony, kolejny krok rozwoju technologii (a tak chyba to wygl\u0105da w g\u0142owie naszego ulubionego reptilianina), to logicznym jest, \u017ce Facebook chce by\u0107 tutaj g\u0142\u00f3wnym graczem. Jednym z problem\u00f3w organizacji jest w ko\u0144cu to, \u017ce nie kontroluje ona platform na kt\u00f3rych s\u0105 jej u\u017cytkownicy. We\u017amy pod uwag\u0119, jak bardzo nie w smak Markowi Zuckerbergowi by\u0142y zmiany kt\u00f3re Apple wprowadzi\u0142o w iOS. Zreszt\u0105 przeniesienie kolejnych aspekt\u00f3w, \u017cycia do sieci daje firmie nieograniczone wr\u0119cz mo\u017cliwo\u015bci rozwoju. <\/p>\n\n\n\n

Znowu cytuj\u0105c:<\/p>\n\n\n\n

\u200b\u200bZ biznesowego punktu widzenia uwa\u017cam, \u017ce odblokuje to ogromn\u0105 ilo\u015b\u0107 handlu cyfrowego, a strategicznie s\u0105dz\u0119, \u017ce b\u0119dziemy mieli nadziej\u0119 na ukszta\u0142towanie rozwoju nast\u0119pnej platformy. Dzi\u0119ki temu b\u0119dziemy w stanie skierowa\u0107 j\u0105 w stron\u0119, kt\u00f3ra wydaje nam si\u0119 najlepszym kierunkiem dla rozwoju ludzkich interakcji. <\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

Firma zapowiada jednak, \u017ce zdaje sobie spraw\u0119, \u017ce w pojedynk\u0119 nie zbuduje ekonomii nowego cyfrowego \u015bwiata – chce stworzy\u0107 najlepsze mo\u017cliwe mo\u017cliwo\u015bci zarobku dla wszystkich programist\u00f3w, kt\u00f3rzy b\u0119d\u0105 tworzyli aplikacje rozbudowuj\u0105ce metawersum.<\/p>\n\n\n\n

Og\u00f3lnie im wi\u0119cej naszego, \u017cycia dzieje si\u0119 w przestrzeni cyfrowej, tym lepsze mo\u017cliwo\u015bci monetyzacji naszych danych posiada Facebook. Pchanie cywilizacji w takim, a nie innym kierunku to co\u015b naturalnego. Nie bez powodu NFT by\u0142y wspomniane w czasie Keynote a\u017c w trzech r\u00f3\u017cnych kontekstach.

NFT?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Jest to akronim od wyra\u017cenia Non-Fungible Tokens. Je\u017celi por\u00f3wnanym dwa Bitcoiny, s\u0105 one nie do odr\u00f3\u017cnienia od siebie. Mog\u0105 by\u0107 one by\u0107 stosowane ca\u0142kowicie zamienne  \u2013 tak w\u0142a\u015bnie nale\u017cy rozumie\u0107 s\u0142owo \u201cfungible\u201d. Jest to jedna z cech waluty, do\u015b\u0107 podobnie sprawa wygl\u0105da np. z banknotami 10 dolarowymi. Je\u017celi jednak z jakiego\u015b powodu chcemy posiada\u0107 bardzo konkretny, wykopany \u201ctoken\u201d (np. wykopany 20 Marca o godzinie 06:54), wtedy dany token jest okre\u015blany niewymienny (Non-Fungible) \u2013 posiada dodatkow\u0105 warto\u015b\u0107 sam w sobie.<\/p>\n\n\n\n

W tokenach mo\u017cna przechowywa\u0107 \u201cakt w\u0142asno\u015bci\u201d jakiego\u015b unikalnego tworu. Tak by\u0142o z Krypto Kotkami, tak by\u0142o z Kryptopunkami, i og\u00f3lnie przez lata temat co pewien czas przebija si\u0119 do \u015bwiadomo\u015bci ludzi. Przyk\u0142adowo, pocz\u0105tkiem roku NFT przypisany do dzie\u0142a stworzonego przez Grimes zosta\u0142o zakupione za 6 milion\u00f3w dolar\u00f3w. Pod m\u0142otek trafi\u0142y te\u017c akty w\u0142asno\u015bci \u201coryginalnych\u201d mem\u00f3w<\/a>.<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
Od tamtej pory szale\u0144stwo NFT posz\u0142o w dziwnych kierunkach.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czy ja dobrze rozumiem, \u017ce ludzie p\u0142ac\u0105 jakie\u015b chore pieni\u0105dze za cyfrowe akty w\u0142asno\u015bci mem\u00f3w?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

No ale co w tym dziwnego? Jest to taka sama warto\u015b\u0107 (przynajmniej bez wchodzenia w szczeg\u00f3\u0142y) jak posiadanie orygina\u0142u Mona Lisy. Laik nie jest w ko\u0144cu w stanie stwierdzi\u0107, czy na \u015bcianie wisi orygina\u0142 czy idealna kopia – a jako\u015b nie dziwimy si\u0119 kolekcjonerom sztuki. Ludzie od dawna p\u0142acili maj\u0105tek za kosmetyczne sk\u00f3rki w grach online, maj\u0105ce uwidoczni\u0107 status danej osoby. NFT to po prostu kolejny krok. <\/p>\n\n\n\n

A je\u015bli wi\u0119cej naszego \u017cycia przeniesie si\u0119 w \u015bwiat cyfrowy, to przyk\u0142adowo, \u201cmerch\u201d naszego ulubionego zespo\u0142u dla avatara b\u0119dzie mia\u0142 bardzo podobn\u0105 moc jak chodzenie w takiej koszulce na ulicy. A je\u015bli cyfrowe dobra b\u0119d\u0105 nabiera\u0142y na warto\u015bci, to przecie\u017c jest to wr\u0119cz idealna pozycja dla Facebooka. Przecie\u017c kto b\u0119dzie reklamowa\u0142 takie NFT na miejskim billboardzie, mog\u0105c zrobi\u0107 to w Metaverse?<\/p>\n\n\n\n

Ha, czyli ten ca\u0142y rozw\u00f3j to jednak jest gra pod publiczk\u0119, \u017ceby jeszcze bardziej zmonopolizowa\u0107 rynek.<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Nie s\u0105dz\u0119. Kiedy Mark m\u00f3wi, \u017ce chce zmienia\u0107 \u015bwiat, to ja mu wierze.<\/p>\n\n\n\n

A to nie jest tak, \u017ce wielkim stuntem Facebook chce po prostu ukry\u0107 wszystko co si\u0119 ostatnio dzia\u0142o?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Osobi\u015bcie my\u015bl\u0119 jednak, \u017ce ta wizja istnia\u0142a zawsze, po prostu jej realizacja zosta\u0142a troch\u0119\u2026 przyspieszona. Taka ucieczka do przodu.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n

Ja wiem, \u017ce powiedzie\u0107, \u017ce Mark Zuckerberg nie wiedzia\u0142 nic o problemach Facebooka, to jak twierdzi\u0107, \u017ce Hitler nie wiedzia\u0142 o obozach koncentracyjnych. Mam jednak wra\u017cenie, \u017ce kiedy Zuckerberg m\u00f3wi o zmienianiu \u015bwiata, reprezentuje sob\u0105 wszystko co cudowne, i wszystko co przera\u017caj\u0105ce w Dolinie Krzemowej. On serio uwa\u017ca, \u017ce jest w stanie naprawi\u0107 \u015bwiat technologi\u0105 i bardziej ni\u017c na pieni\u0105dzach zale\u017cy mu na \u201cbudowaniu\u201d. To troch\u0119 kazus niedawno przywo\u0142ywanego w poprzednich edycjach Marka Andreessena<\/a>. Zuck ma swoj\u0105 wizj\u0119 przysz\u0142o\u015bci \u015bwiata, ma pieni\u0105dze \u017ceby ja zrealizowa\u0107 dla \u015bwiata. Te\u017c bym tak robi\u0142 na jego miejscu<\/p>\n\n\n\n

\"\"\/
Ale wiecie, ja trafi\u0142em do bran\u017cy poniewa\u017c ogl\u0105da\u0142em Raport Mniejszo\u015bci i chcia\u0142em robi\u0107 sterowane r\u0119kami interfejsy – wyj\u0105tkowo jestem powa\u017cny, teraz robi\u0119 Vived, ale tego dotyczy\u0142a moja praca in\u017cynierska<\/a>.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Zreszt\u0105, gdyby w ko\u0144cu takich plan\u00f3w nie by\u0142o, Facebook nie kupowa\u0142by par\u0119 lat temu Oculusa. Facebook jako firma jest po prostu \u201czajarany\u201d wirtualn\u0105 rzeczywisto\u015bci\u0105.<\/p>\n\n\n\n

Jednym z powod\u00f3w, dla kt\u00f3rych tak du\u017co inwestujemy w rozszerzon\u0105 i wirtualn\u0105 rzeczywisto\u015b\u0107, jest to, \u017ce telefony kom\u00f3rkowe pojawi\u0142y si\u0119 w tym samym czasie, co Facebook, wi\u0119c tak naprawd\u0119 nie mogli\u015bmy odegra\u0107 du\u017cej roli w kszta\u0142towaniu rozwoju tych platform. Wi\u0119c z mojej perspektywy nie rozwin\u0119\u0142y si\u0119 one w bardziej naturalny dla ludzi spos\u00f3b. Ludzie nie maj\u0105 nawigowa\u0107 w kategoriach siatki aplikacji. My\u015bl\u0119, \u017ce wchodzimy w interakcje o wiele bardziej naturalnie, gdy my\u015blimy o byciu obecnym z innymi lud\u017ami.<\/em><\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

No dobra, to co z tym Oculusem?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Po pierwsze – Oculus is Dead, aczkolwiek zdecydowanie \u201cnie wszystek umr\u0119\u201d. <\/p>\n\n\n\n

Jak zaraz po konferencji og\u0142osi\u0142 nowo mianowany CTO Facebooka<\/a>, sprz\u0119ty marki Oculus zostaj\u0105 przemianowane na sprz\u0119ty marki Meta. B\u0119d\u0105c precyzyjniejszym – takowy rebranding dotknie wszystkie projekty tworzone przez Reality Lab – oddzia\u0142 Facebooka zajmuj\u0105cy si\u0119 projektami hardwarowymi, bo do takich poza goglami VR nale\u017cy te\u017c np. Facebook Portal. Kto jak kto, ale nowy CTO dobrze orientuje si\u0119 w portfolio Laboratorium Rzeczywisto\u015bci – mianowany pod koniec wrze\u015bnia na to stanowisko Andrew Bosworth przez lata by\u0142 jego szefem<\/a>, teraz za\u015b z nadania Marka Zuckerberga b\u0119dzie kierowa\u0142 pracami nad \u015bcie\u017ck\u0105 techniczn\u0105 Meta.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\/
All Hail the Overlord!<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Na konferencji opowiedziano jednak o dw\u00f3ch nowe hardwarowe projekty – Cambria i Nazar\u00e9. Pierwsze to high-endowe gogle VR, posiadaj\u0105ce zaawansowane mo\u017cliwo\u015bci typu. mimika twarzy. Nazar\u00e9 za\u015b to nowa generacja okular\u00f3w AR, znacznie bardziej zaawansowana w stosunku do tego, co wynik\u0142o z niedawnej wsp\u00f3\u0142pracy Facebooka z Ray Banem. Sam Zuckerberg do\u015b\u0107 ciekawie wypowiada si\u0119 o tym projekcie.<\/p>\n\n\n\n

\u017beby\u015bmy chcieli nosi\u0107 okulary AR ca\u0142y dzie\u0144, musz\u0105 to by\u0107 normalnie wygl\u0105daj\u0105ce okulary, prawda? Wi\u0119c w zasadzie wpychasz wszystkie te materia\u0142y, aby zbudowa\u0107 co\u015b, co 10 lat temu by\u015bmy uwa\u017cali za superkomputer, w ramce okular\u00f3w o grubo\u015bci oko\u0142o pi\u0119ciu milimetr\u00f3w \u2014 masz chipy komputerowe, chipy sieciowe i holograficzne falowody , a tak\u017ce rzeczy do wykrywania i mapowania \u015bwiata, baterie i g\u0142o\u015bniki, wszystkie te rzeczy, kt\u00f3re po prostu musz\u0105 zmie\u015bci\u0107 si\u0119 w tych okularach \u2014 wi\u0119c to jest prawdziwe wyzwanie.<\/p><\/blockquote>\n\n\n\n

\"\"
W czasie konferencji zreszt\u0105 wymieniono ca\u0142\u0105 list\u0119 technologii, kt\u00f3re musz\u0105 rozwin\u0105\u0107 si\u0119, \u017ceby wizja Metaverse si\u0119 zi\u015bci\u0142a. Troch\u0119 brzmi to jak lista \u017cycze\u0144.<\/figcaption><\/figure>\n\n\n\n

Czyli znowu gad\u017cety dla najbogatszych<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Pewnie pocz\u0105tkowo tak. Wielokrotnie powtarzano jednak, \u017ce Metaverse ma by\u0107 projektem egalitarnym. Facebook robi\u0105c projekty biznesowe raczej nie ma strategii Apple, kt\u00f3re jednak stawia na elitarno\u015b\u0107 swoich produkt\u00f3w. Zuckerberg zdecydowanie podkre\u015bla, \u017ce zale\u017cy mu na poziomie dost\u0119pno\u015bci, jakie maj\u0105 dzisiaj telefony kom\u00f3rkowe. Pami\u0119tajmy zreszt\u0105, \u017ce Oculus<\/s> Meta Quest 2 to najlepiej w tej chwili wyceniane gogle VR na rynku.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"
Klasa \u015brednia w 2032<\/figcaption><\/figure><\/div>\n\n\n

Ok, brzmi to bu\u0144czucznie, ale co Facebook tak naprawd\u0119 ma?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Tak naprawd\u0119 – nie za wiele. <\/p>\n\n\n\n

N\u00f3\u017c w plecy wbi\u0142 zreszt\u0105 John Carmack, konsultant-CTO Oculusa. Twierdzi on bowiem, \u017ce obecny sprz\u0119t Quest nie radzi sobie nawet z obecnym limitem 16 os\u00f3b w Horizon (hub Oculusa, na kt\u00f3rym Facebook chce oprze\u0107 prywatn\u0105 przestrze\u0144 robocz\u0105 ka\u017cdego u\u017cytkownik),  a i tak wierno\u015b\u0107 oddania postaci spada w t\u0142umie – po prostu ilo\u015b\u0107 danych do przetworzenia robi si\u0119 zbyt du\u017ca. Tak naprawd\u0119 rozwi\u0105zaniem mog\u0142oby by\u0107 renderowanie w chmurze, ale to znowu kosztowa\u0107 b\u0119dzie mas\u0119 mocy obliczeniowej.<\/p>\n\n\n\n

Ciekawym problemem jest te\u017c interoperacyjno\u015b\u0107. \u0141atwo m\u00f3wi\u0107, \u017ce poszczeg\u00f3lne dzia\u0142aj\u0105ce w sieci metaversa powinny dzieli\u0107 mi\u0119dzy sob\u0105 wszystkie \u201ccyfrowe dobra\u201d u\u017cytkownika. Prezentuj\u0105c tego typu wizje, \u0142atwo zapomnie\u0107 jednak, \u017ce na poziomie szczeg\u00f3\u0142\u00f3w ka\u017cdy ze \u015bwiat\u00f3w posiada np. r\u00f3\u017cne style graficzne. Dlatego te\u017c kupienie cyfrowej koszulki Nirvany, i r\u00f3wnoczesne \u201cnoszenie jej\u201d w Minecrafcie i Fortnite wydaje si\u0119 by\u0107 czym\u015b bardzo trudnym do osi\u0105gni\u0119cia – szybko mo\u017ce si\u0119 sko\u0144czy\u0107 to podzieleniem rynku, gdzie niekt\u00f3re NFT b\u0119d\u0105 wspierane tylko w cz\u0119\u015bci \u201cmeta \u015bwiat\u00f3w\u201d,  co samo w sobie<\/p>\n\n\n\n

Ca\u0142y projekt z pewno\u015bci\u0105 nale\u017cy do kategorii Moonshot\u00f3w – wcale nie ma pewno\u015bci, \u017ce zadzia\u0142a. To jest jak z lotami na ksi\u0119\u017cyc – mniej wi\u0119cej by\u0142o wiadomo, jakie problemy trzeba rozwi\u0105za\u0107, \u017ceby na satelicie si\u0119 znale\u017a\u0107. R\u00f3wnocze\u015bnie jednak, jak ju\u017c wspomnia\u0142em, s\u0105 to bardzo, bardzo trudne in\u017cyniersko problemy – na wiele z nich Facebook nie ma gotowego rozwi\u0105zania. Mam wra\u017cenie, \u017ce ten Keynote to by\u0142a troch\u0119 taka odezwa do ca\u0142ego rynku – budujcie z nami!<\/p>\n\n\n\n

Nie jestem przekonany czy ta odezwa spotka si\u0119 z szumnym wsparciem ze strony r\u00f3\u017cnorakich programist\u00f3w, przekonanych, \u017ce warto zainwestowa\u0107 w ten nowo rodz\u0105cy si\u0119 rynek. Zw\u0142aszcza, \u017ce pomimo obietnic otwarto\u015bci, jednej rzeczy bardzo na konferencji zabrak\u0142o.

Czego?<\/strong><\/p>\n\n\n\n

Krypto i zdecentralizowanych aplikacji. Mimo, i\u017c Facebook bardzo mocno opowiada\u0142 o tym, \u017ce nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce pojedynczy podmiot kontroluje ca\u0142y projekt, ale jego wizja to wsp\u00f3\u0142praca wielu r\u00f3\u017cnych zcentralizowanych \u201crezerwat\u00f3w\u201d. Co prawda wielokrotnie przywo\u0142ywane by\u0142y NFT, ale nikt nigdy nie zaj\u0105kn\u0105\u0142 si\u0119 cho\u0107by o g\u0142\u00f3wnym budulcu takowych, jakim jest Ethereum. We wszystkich przeczytanych przeze mnie materia\u0142ach, crypto wspomniane zosta\u0142o jednokrotnie – wida\u0107, \u017ce nie ma ono w g\u0142owie Zucka kluczowej roli w jego wielkiej wizji. A to w\u0142a\u015bnie web3, b\u0119d\u0105ca zdecentralizowan\u0105 form\u0105 obecnego internetu o kt\u00f3rej pisali\u015bmy dwa tygodnie temu, wydaje si\u0119 by\u0107 g\u0142\u00f3wn\u0105 konkurencj\u0105 Metaverse do miana bycia \u201cnowym internetem\u201d<\/p>\n\n\n\n

To jakie jest to Metaverse? B\u0119dzie Dobrze?<\/strong> <\/p>\n\n\n

\n
\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n

Kurcz\u0119, prywatnie przyznam, \u017ce bardzo dawno nie mia\u0142em tak, \u017cebym do tego stopnia wci\u0105gn\u0105\u0142 si\u0119 w jaki\u015b Keynote. Kocham takie inspiruj\u0105ce wizj\u0119 i w nudnym \u015bwiecie technologii. Z drugiej strony\u2026 nie wiem czy Facebook jest na pewno dobr\u0105 firm\u0105 do tworzenia tego typu projektu. Wprawdzie przez wi\u0119kszo\u015b\u0107 artyku\u0142u udowadnia\u0142em, \u017ce to z ich perspektywy naprawd\u0119 ma sens, ale nie wiem czy posiadaj\u0105 obecnie odpowiednie ilo\u015bci kapita\u0142u spo\u0142ecznego, aby rzeczon\u0105 rewolucj\u0119 przeprowadzi\u0107. To nie jest te\u017c tak, \u017ce \u015bwiat marzy obecnie na oddanie jeszcze wi\u0119kszej kontroli Big Techom, a ca\u0142o\u015b\u0107 jawi si\u0119 troch\u0119 jako jeszcze wi\u0119ksza centralizacja internetu.<\/p>\n\n\n\n

Tak\u017ce – troch\u0119 mi si\u0119 nie chce wierzy\u0107, ale wow\u2026 dawno nie ogl\u0105da\u0142em tak dobrego odcinka Black Mirror. Tak\u017ce brawa Mark, macie moj\u0105 uwag\u0119.<\/p>\n\n\n

\n
\"\"\/<\/figure><\/div>\n\n\n

\u0179r\u00f3d\u0142o<\/h3>\n\n\n\n